14 czerwca – Światowy Dzień Honorowego Dawcy Krwi

Od 2004 roku krwiodawcy z całego świata obchodzą swoje święto 14 czerwca. Światowy Dzień Krwiodawcy to wyraz wdzięczności za ich bezinteresowną pomoc i poświęcenie. Patronat nad obchodami Światowego Dnia Krwiodawcy sprawują: Światowa Organizacja Zdrowia, Czerwony Krzyż i Czerwony Półksiężyc, Międzynarodowe Towarzystwo Transfuzjologiczne oraz Międzynarodowa Federacja Organizacji Krwiodawców. W Polsce Narodowe Centrum Zdrowia jak co roku przygotowało szereg imprez propagujących ideę honorowego krwiodawstwa. 14 czerwca to rocznica urodzin austriackiego lekarza Karla Landsteinera – patologa i immunologa, noblisty i odkrywcy systemu grup krwi. W 1901 roku odkrył on, że na krwinkach czerwonych występują dwa antygeny warunkujące zjawisko aglutynacji (zlepiania się krwinek) w zetknięciu z krwinkami o odmiennej strukturze antygenowej. Na podstawie tych obserwacji Landsteiner wyróżnił trzy grupy krwi, za co otrzymał w 1930 r. Nagrodę Nobla. Umożliwiło to rozwój transfuzjologii i podstaw bezpiecznego przetaczania krwi. W 1940 r. Landsteiner był również współodkrywcą czynnika Rh.[11:00]KRWIODAWSTWO – oddawanie krwi przez osoby zdrowe na rzecz osób potrzebujących krwi lub jej składników. Odbiorcami są szpitale, kliniki oraz instytuty dokonujące skomplikowanych operacji, przeszczepów i innych zabiegów, do przeprowadzenia których krew jest niezbędna. Krew jest pobierana od pełnoletnich, zdrowych osób, które zadeklarują swoją dobrą wolę. Krwiodawstwo w Polsce jest oparte na zasadzie dobrowolnego i bezpłatnego oddawania krwi. Każda osoba, która chociaż raz oddała krew lub jej składniki, otrzymuje tytuł Honorowego Dawcy Krwi. Krwi ani żadnych produktów krwiopodobnych nie da się uzyskać sztucznie. Jedyną jej fabryką jest ludzki organizm. Należy obalać mity, że: • Oddając krew można się zarazić – jest to całkowicie niemożliwe. Do pobierania krwi i próbek do badań stosuje się wyłącznie sprzęt jednorazowego użytku. • Oddawanie krwi uzależnia – oddawanie krwi nie powoduje żadnych efektów ubocznych ani uzależnienia • Aby oddać krew, trzeba znać swoją grupę – nie jest to wymagane. Potencjalny dawca krwi jest poddawany kontroli medycznej, a grupa krwi jest ustalana po pobraniu • Za oddanie krwi dostaje się pieniądze – w Polsce krew oddaje się nieodpłatnie i bezinteresownie. • Krew należy oddawać jedynie na apel – krew należy oddawać regularnie, ponieważ tak tworzą się jej zapasy. Można oddać dowolną ilość krwi – Jednorazowo pobierana jest najczęściej jedna jednostka krwi pełnej, czyli 450 ml. • Na oddawanie krwi należy przychodzić na czczo – do oddania krwi należy zgłosić się wypoczętym, po lekkim, niskotłuszczowym posiłku. Przed oddaniem krwi należy pić dużo wody. Pół godziny przed oddaniem krwi nie należy palić papierosów. Nie należy przychodzić do oddania krwi po spożyciu alkoholu i/lub środkach zmieniających nastrój. • Oddawanie krwi powoduje zmianę wagi ciała – oddawanie krwi nie powoduje obserwowalnego spadku ani wzrostu masy ciała[11:01]Kto może zostać dawcą? Osoby od 18 do 65 roku życia: • które ważą co najmniej 50 kilogramów, • u których w ciągu ostatnich 6 miesięcy nie wykonano akupunktury, tatuażu, przekłucia uszu lub innych części ciała, • które w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie miały wykonanych żadnych zabiegów operacyjnych, endoskopowych i innych diagnostycznych inwazyjnych badań (np. gastroskopii, artroskopii, laparoskopii), • które w ciągu ostatnich 12 miesięcy nie były leczone krwią i preparatami krwiopochodnymi. Krew pełna może być pobierana nie częściej niż 6 razy w roku od mężczyzn i nie częściej niż 4 razy w roku od kobiet, z tym że przerwa pomiędzy pobraniami nie może być krótsza niż 8 tygodni w przypadku mężczyzn i 12 tygodni w przypadku kobiet. Jednorazowo od osoby ważącej co najmniej 50 kg lub więcej można pobrać ok. 450 ml krwi pełnej (1 jednostka), która zawiera krwinki czerwone, krwinki płytkowe, krwinki białe i osocze. Damian Bartosik Kl. 1 Ti